စပါး မ်ိဳးေကာင္း မ်ိဳးသန္႔ မ်ိဳးေစ႔ နည္းပညာ

မ်ိဳးေကာင္းမ်ိဳးသန္႕စိုက္ပ်ိဳးေရး

အမွန္တကယ္ မ်ိဳးစစ္မ်ိဳးမွန္ျဖစ္၍ သန္႔စင္ေသာ မ်ိဳးသည္သာ မ်ိဳးသန္႔မ်ိဳးေစ့ (Seed) ျဖစ္သည္။ မ်ိဳးသန္႔မ်ိဳးေစ့ (Seed) ကိုသာ စိုက္ပ်ိဳးရန္ အသုံးျပဳသင့္သည္။ (Seed for sowing) မ်ိဳးမသန္႔ေသာ မ်ိဳးေစ့ (Grain) ကို မူစိုက္ပ်ိဳးရန္ အသုံး မျပဴသင့္။ စားသုံးရန္သာ အသုံးျပဳသင့္သည္။ (Grain for eating) အပင္ေပါက္နုန္း (Germination) ေကာင္းတိုင္း မ်ိဳးစစ္ မ်ိဳးမွန္ မ်ိဳးသန့္ မျဖစ္နိုင္သျဖင့္ Seed နွင့္ Grain ကို ခြဲျခား နားလည္သင့္သည္။ “မိ်ဳးေကာင္း တစ္ေစ့ကို ေက်ာက္ေကာင္း တစ္လုံးနွင့္ မလဲနိုင္” “မ်ိဳးေစ့ မမွန္ ပင္မသန္ ဖူးတံငုံကင္း အသီးဖ်င္း” “Better seed means better srops” သီးနွံ စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္ (Crop Production) ရာတြင္ ဂရုတစိုက္ ထြန္ေရး တမန္း ေကာင္းရန္ ေျမျပဳျပင္၊ ေျမၾသဇာ စနစ္တက်ေကၽြး၊ ပိုးသတ္ေဆး၊ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး၊ ေပါင္းသတ္ေဆး၊ သြင္းအားစု အကုန္သုံး၊ ေရသြင္း ေရထုတ္ မွန္ကန္စသည္ျဖင့္ အစြမ္းကုန္ ေဆာင္ရြက္ ေစကာမူ စိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ အသုံးျပဳေသာ မ်ိဳးေစ့မ်ားက (ေဒသမ်ိဳး၊ အထြက္ ေကာင္းမ်ိဳး၊ စပ္မ်ိဳး၊ မည္သည့္မ်ိဳးျဖစ္ပါေစ) မ်ိဳးမစစ္ မ်ိဳးမသန္ ႔အပင္ေပါက္ ညံ့ဖ်င္းလ်င္ အခ်ိန္ကုန္ ေငြကုန္ စက္အား လူအား အပင္ပန္းခံ၍ ႀကိဳးပမ္းသမ်ွ သည္ ေမ်ွာ္မွန္းသလို မျဖစ္ အခ်ည္းအနွီးသာ ျဖစ္သြားမည္ကို သတိမူသင့္ပါသည္။

စပါးမ်ိဳးေကာင္း ဟူသည္မွာ

မည္သည့္ စပါးမ်ိဳးကို ’မ်ိဳးေကာင္း’ဟု ေခၚဆိုမည္နည္း?

စမ္းသပ္မွဳ အဆင့္ဆင့္ ေဆာင္ရြက္၊ သုေတသနျပဳျပီး အမိ်ဳးသားမ်ိဳးေစ့ ေကာ္မီတီ (National Seed Committee) မွ အတည္ျပဳ ထုတ္ေဝထားသည့္ စပါးမ်ိဳး အားလုံးသည္ သက္ဆိုင္ရာ ေရေျမ အေျခအေနတြင္ ’မ်ိဳးေကာင္း‘ မ်ားခ်ည္း ျဖစ္သည္။ သုိ့ေသာ္ မိမိေရေျမ၊ မိမိလယ္ေျမ၊ မိမိအၾကိဳက္ကို ဆုံးျဖတ္မည့္သူမွာ စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ ျဖစ္ပါသည္။ ျမန္မာနိုင္ငံ၌ စပါးစိုက္ပ်ိဳးရာ ေရေျမ သဘာဝ ေဒသ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားျခားနားလ်က္ ရွိသည္။ မိမိ လယ္ေျမေဒသ၊ စိုက္ခ်ိန္၊ ရာသီနွင့္ ကိုက္ညီျခင္း၊ အထြက္ေကာင္းျခင္း၊ အထြက္ တည္ညိမ္ျခင္း၊ ဝမ္းစာအျဖစ္ စားသုံးနိုင္ျခင္း စသည့္ အရည္အခ်င္းမ်ားကို စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ သိပါသည္။

ထိုမ်ွမက စပါးစိုက္ခင္းမ်ား၌ က်ေရာက္ေလ့ ရွိေသာ ဘက္တီးရီးယား ရြက္ေျခာက္ေရာဂါ၊ ဘက္တီးရီးယား ရြက္စင္းေရာဂါ၊ စပါးဆစ္ပိုး၊ စပါးအညိုေရာင္ ျဖဳတ္ပိုးစသည့္ ပိုးမႊားေရာဂါဒဏ္မ်ားကို ခံနိုင္မခံနိုင္ တို့ကို စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ သိပါသည္။ ၄င္းျပင္ မိမိရပ္ရြာ၌ ေရာင္းဝယ္ ေဖါက္ကားသူ၊ ၾကိတ္ခြဲသူ၊ ဝယ္ယူ စားသုံးသူ၊ နွစ္သက္ သည့္ အရည္အေသြးရွိမရွိ၊ စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ သိပါသည္။

မိမိလယ္ေျမ၌ စိုက္ပ်ိဳးစဥ္၊ စပါးမ်ိုဳးအလိုက္ သင့္ေတာ္သည့္ ေကာက္ကြက္၊ စိုက္ခ်ိန္၊ စိုက္စနစ္၊ ေျမၾသဇာ ထည့္သြင္းမွု စသည့္ ပုံမွန္ျပဳစုသည့္ အေျခအေနတြင္ ယုိင္လဲမွုကိုခံနိုင္ေသာ၊ ယိုင္လဲျခင္းမရွိေသာ စပါးမ်ိဳးျဖစ္မျဖစ္ စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ သိပါသည္။ သက္တမ္းအလိုက္ သီးပြင့္ရင့္မွည့္သည့္ စပါးမ်ိဳးမ်ားကို မိုး၊ ေနြ စိုက္ပ်ိဳးလ်က္ရွိရာ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ ရာသီ၊ သီးနွံပုံစံတို႔ အလိုက္ စပါးအျပီး ယာသီးနွံ၊ ယာသီးနွံအျပီး စပါး၊ စပါးအျပီး စပါး စသည္ တစ္သီးျပီး တစ္သီး စိုက္ပ်ိဳးနိုင္ရန္ သင့္ေတာ္သည့္ သက္တမ္း ရွိမရွိကို္လည္း စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားသာ သိပါသည္။ စိုက္ပ်ိဳးသူ လယ္သမားမ်ားသည္ သူ့ေရေျမ၊ သူ့လိုအပ္ခ်က္နွင့္ ကိုက္ညီသည့္ မ်ိဳးကိုသာ ေရြးခ်ယ္ျပီး စပါးမ်ိဳးေကာင္း အျဖစ္ ဆက္လက္ စိုက္ပ်ိဳးေလ့ ရွိပါသည္။

စပါးမ်ိဳးသန္႕မ်ိဳးေစ့ဟူသည္မွာ

မည္သည့္ အေျခအေနရွိသည့္ စပါးမ်ိဳးကို ’မ်ိဳးသန္႕’ ဟု ေခၚဆို မည္နည္း?

တစ္ျခားမ်ိဳးမ်ား ေရာေနွာ အပါဝင္ဘဲ မိမိအသုံးျပဳမည့္ မ်ိဳးခ်ည့္ပါဝင္ေသာ မ်ိဳးကို’မ်ိုဳးသန္႕’ဟုေခၚဆို နိုင္ပါသည္။

မ်ိဳးေကာင္းတုိင္း မ်ိဳးသန္႕ ျဖစ္နိုင္ျခင္း မရွိေပ။ မ်ိဳးေစ့မ်ားသည္ အရြယ္အစား ညီညာေနရမည္။ ေပါင္းျမက္ေစ့မ်ား ကင္း စင္ေနရမည္။ ဖုန္၊ သဲ၊ ခဲ၊ အမိွဳက္သရိုက္ စသည့္ မလိုလားေသာ အျခားပစၥည္းမ်ား ေရာေနွာ ပါဝင္ျခင္း မရွိေစရ။ ပိုးမႊား ေရာဂါ ျဖစ္ေၾကာင္း မ်ားလည္း ကပ္ျငိ ပါလာျခင္း မရွိေစရေပ။

လယ္သမားမ်ား သုံးနွစ္ တစ္ၾကိမ္ ေသြးသစ္ေလာင္းမ်ိဳး ဖလွယ္စိုက္ပ်ိဳးရန္ လိုအပ္သည့္ မ်ိဳးေစ့ အဆင့္မွာ မ်ိဳးသန္႕ အဆင့္-၂ (Certified Seed-CS) (ယခု အေခၚအေဝၚမွာ စီးပြားျဖစ္ မ်ိဳးသန္႕မိ်ဳးေစ့) ျဖစ္ပါသည္။ စပါး CS မ်ိဳးသန္႕တြင္ ရွိသင့္ရွိထိုုက္သည့္ အရည္အေသြး စံခ်ိန္စံညႊန္းမွာ မ်ိဳးသန္႕စင္မွဳ( အနည္းဆုံး ၉၇ ရာခိုင္နွဳန္း)၊ အပင္ေပါက္ ရာခိုင္နွဳန္း (၈၀ နွင့္ အထက္)၊ မိ်ဳးေစ့တြင္း အစိုဓါတ္ (အမ်ားဆုံး ၁၃ ရာခိုင္နွဳန္း)၊ ဆန္နီပါဝင္မွဳ (အေစ့ ၅၀၀ ဂရမ္တြင္ ၅ ေစ့ထက္ မပိုရ)၊ ေပါင္းျမက္ေစ့ ပါဝင္မွဳ ( အေစ့ ၅၀၀ ဂရမ္ တြင္ ၁၀ ေစ့ထက္ မပိုရ)တို႕ ျဖစ္ပါသည္။

စပါး မ်ိဳးသန္႕မ်ိဳးေစ့ ထုတ္လုပ္ျခင္း (Seed Production) လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္

မ်ိဳးသန္႕မ်ိဳးေစ့ (Seed) စိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္ျခင္းသည္ လယ္သမားမ်ား သမရိုးက်နည္းျဖင့္ စားသုံးရန္ သီးနွံေစ့ (Grain) စိုက္ပ်ိဳး ထုတ္လုပ္ျခင္းနွင့္ ဦးတည္ခ်က္ လုံးဝျခားနား ပါသည္။ လယ္သမားမ်ား သုံးနွစ္တစ္ၾကိမ္ ေသြးသစ္ေလာင္းမ်ိဳး ဖလွယ္စိုက္ပ်ိဳးရန္ လိုအပ္သည့္ မ်ိဳးေစ့အဆင့္မွာ မ်ိဳးသန္႕အဆင့္-၂ (Certified Seed-CS) (ယခု အေခၚအေဝၚ မွာ စီးပြားျဖစ္ မ်ိဳးသန္႕မိ်ဳးေစ့) ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ CS မ်ိဳးေစ့ ထုတ္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းကို စိုက္ပ်ိဳးေရး ဦးစီးဌာနမွ ဝန္ထမ္းမ်ား၏ နည္းပညာပံ့ပိုးမွဳျဖင့္ မ်ိဳးသန္႕စံျပရြာမ်ား၊ အက်ိဳးေဆာင္ ေတာင္သူမ်ားနွင့္ ပုဂၢလိကမ်ိဳးေစ့ထုတ္ ကုမၼဏီမ်ားတြင္ ပြားမ်ားေၾကာင္း သိရပါသည္။

မ်ိဳးေစ့ဇစ္ျမစ္ (Seed Source) မွန္ကန္ေရးသည္ အေရးပါေပရာ မ်ိဳးသန္႕စံျပရြာမ်ား၊ အက်ိဳးေဆာင္ ေတာင္သူ မ်ားနွင့္ ပုဂၢလိက မ်ိဳးေစ့ထုတ္ ကုမၼဏီမ်ားသည္ CS မ်ဳိးေစ့ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေသာ မ်ိဳးသန္႕အဆင့္-၁ (Registered Seed-RS)(ယခု အေခၚအေဝၚမွာ မ်ိဳးသန္႕မ်ိဳးပြားမ်ိဳးေစ့)ကို စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန မ်ိဳးေစ့ဌာနခြဲျခံ မ်ားမွ ရယူရန္ ျဖစ္ပါသည္။

မ်ိဳးေစ့ ဌာနခြဲျခံမ်ားသည္ R S မ်ိဳးေစ့ ထုတ္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းကို ေဆာင္ရြက္သည္။ အလားတူ အေျခခံ မ်ိဳးအဆင့္-၂ (Foundation Seed – FS) (ယခု အေခၚအေဝၚမွာ ဆင့္ပြားမ်ိဳးေစ့) မ်ိဳးေစ့ ထုတ္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းကို လည္း ေဆာင္ရြက္သည္။ FS မ်ဳိးေစ့ ထုတ္ရန္ လိုအပ္ေသာ အေျခခံမ်ိဳးအဆင့္-၁ (Breeder Seed-BS) (ယခု အေခၚ အေဝၚမွာ မိဘမ်ိဳးေစ့) ကို စိုက္ပ်ိဳးေရး သုေတသနဦးစီးဌာန၊ ဆန္စပါးသီးနွံ ဌာနခြဲမွ ရယူရန္ျဖစ္ပါသည္။အသုံးျပဳေသာ မ်ိဳးေစ့ဇစ္ျမစ္ (Seed Source) နွင့္ မ်ိဳးေစ့အဆင့္ (Seed Class) မွန္ကန္ျခင္း၊ စတင္စုိက္ပ်ိဳး သည္မွ မ်ိဳးကြဲပယ္၊ ရိတ္သိမ္းေခ်ြေလွ႕ သိုေလွာင္ျဖန့္ျဖဴး ေရာင္းခ်သည္အထိ လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္တြင္ နည္းစနစ္ မွန္ကန္ျခင္း တို႕သည္္ အထူးအေရးၾကီးပါသည္။

မ်ိဳးသန္႕အျဖစ္ စိုက္ပ်ိဳး ေသာ္လည္း မ်ိဳးေစ့ဇစ္ျမစ္ (Seed Source) မမွန္ျခင္း၊ မ်ိဳးကဲြပယ္ျခင္း၊ စစ္ေဆးမွဳ အဆင့္ဆင့္ (Inspection) ေဆာင္ရြက္ျခင္း စသည္ စနစ္တက် မျပဳလုပ္ပါက မည္သည့္ မ်ိဳးေစ့အဆင့္ကို ပြားမ်ားသည္ ျဖစ္ေစ သီးနွံေစ့ (Grain) ျဖစ္သြားနိုင္သည္ကို စပါးမ်ိဳးသန္႕ မ်ိဳးေစ့ ထုတ္လုပ္ျခင္း (Seed Production) လုပ္ငန္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ တြင္ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္သူ အားလုံး သတိမူသင့္ပါသည္။

မ်ိဳးသစ္မ်ားကို ေလ့လာ အကဲျဖတ္ျခင္း (Evaluating new varieties)

လယ္သမားမ်ားသည္ လက္ရွိ စိုက္ပ်ိဳးေနေသာ မ်ိဳးထက္သာလြန္ ေကာင္းမြန္ေသာ မ်ိဳးသစ္ကို လိုလားသည္မွာ မွန္ပါသည္။ သို႕ေသာ္ မစြန္႕စားနိဳင္၊ အဆုံးအရွဳံး မခံနိဳင္ေပ။ သို႕ျဖစ္၍ မ်ိဳးသစ္ကို မ်က္ျမင္ကိုယ္ေတြ႕ သိျမင္ေသခ်ာ မွသာ ယုံၾကည္ စိုက္ပ်ိဳးရဲေလ့ ရွိပါသည္။ (Seeing is believing) မ်ိဳးသစ္ကို လက္ရွိမ်ိဳးေနရာတြင္ အစားထိုးစိုက္ပ်ိဳး သင့္မသင့္ မိမိကိုယ္တိုင္ဦးစြာ ေလ့လာသင့္ပါသည္။

ေလ့လာ အကဲျဖတ္နည္း အဆင့္ဆင့္

0. မ်ိဳးသစ္၏ အေစ့ပုံပန္း သ႑ာန္ (Grain quality)၊ ေစ်းကြက္ အလားအလာ (Market demand)၊ မ်ိဳးေစ်းနွဳန္း (Price) တို႕ကို မိမိအၾကိဳက္ ျဖစ္မျဖစ္ သင့္ေတာ္/မေတာ္ ဦးစြာ အကဲျဖတ္ ရပါမည္။

0. မိမိပိုင္ လယ္ေျမ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းတြင္ ဧရိယာ ဧက က်ဥ္းက်ဥ္းစြန္႕စားမွဳ အနည္းဆုံးျဖင့္မ်ိဳးသစ္ (New Variety) ကို လက္ရွိမ်ိဳး (Existing Variety) ျဖင့္ ယွဥ္ျပိဳင္ စိုက္ပ်ိဳး ရပါမည္။

0. မ်ိဳးသစ္ကို စိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ မိမိလုပ္ကို္င္ေနက် စိုက္ပ်ိဳးနည္းစနစ္ (Farmers’ practice) အတိုင္း စိုက္ပ်ိဳးရပါမည္။ ဥပမာ – မိမိသည္ ဓါတ္ေျမၾသဇာ အနည္းငယ္သာ သုံးစြဲေလ့ရွိပါက မ်ိဳးသစ္ကို ဓါတ္ေျမၾသဇာ မ်ားမ်ားေကၽႊး၍ အကဲ မျဖတ္သင့္ေပ။ မိမိသည္ တိုက္ရိုက္မ်ိဳးေစ့ခ် ၾကဲပက္စိုက္ပ်ိဳးေလ့ ရွိပါက ပ်ိဳးေထာင္ ေကာက္စိုက္၍ အကဲမျဖတ္သင့္ေပ။

0. မ်ိဳးသစ္ကို ေအာက္ပါ အခ်က္မ်ားနွင့္ ျပည့္စုံမစုံ ေလ့လာ သင့္ပါသည္။

0. မိမိလယ္ေျမနွင့္ သင့္ေတာ္ကိုက္ညီမွဳ (Suitability)

0. အထြက္နွဳန္း တည္ျငိမ္မွဳ (Stability of Yield)

0. ေဒသတြင္ က်ေရာက္ေလ့ရွိသည့္ ပိုးမႊားနွင့္ ေရာဂါမ်ား ဒဏ္ခံနိုင္ရည္ရွိမွဳ (Resistance to local pests)

0. ေရေျမေဒသ ျဖစ္ထြန္းမွဳ (adaptation to local conditions)

0. မိမိလက္ရွိမ်ိဳးထက္ မ်ိဳးသစ္၏သာ လြန္ေကာင္းမြန္မွဳေသခ်ာေစရန္ မ်ိဳးသစ္ကို အနည္းဆုံး သုံးရာသီ စိုက္ပ်ိဳး ေလ့လာ အကဲျဖတ္သင့္ ပါသည္။

စပါးမ်ိဳး ရယူ စိုက္ပ်ိဳးမွဳ (Seed Source) မွန္ကန္ေရး

လယ္သမား အမ်ားစု (၆၀ ရာခိုင္နွဳန္းခန္႕) သည္ မိမိလယ္ေျမမွ စိုက္ပ်ိဳးထြက္ရွိေသာ စပါးကိုပင္ မ်ိဳးအျဖစ္ အသုံးျပဳလ်က္ ရွိေၾကာင္း ေလ့လာ စစ္တမ္းတစ္ခုတြင္ ဖတ္ရွဳရ ဘူးသည္။(ကိုယ့္အား ကိုယ္ကိုးေနရျခင္း) လယ္သမားအခ်ိဳ႕ (၂၀ ရာခိုင္နွဳန္း) ခန္႕မွာ နီးစပ္ရာ လယ္ကြင္းမ်ားရွိ လယ္သမား မ်ားထံမွ မ်ိဳးအျဖစ္ဝယ္ယူ စိုက္ပ်ိဳးသည္။ ေကာင္းသည္ သန္႕သည္ဟု အျမင္အေတြ႕အၾကားျဖင့္ ဝယ္ယူ စိုက္ပ်ိဳးျခင္း ျဖစ္ပါမည္။

(ကိုယ့္မ်ိဳး ကိုယ္ရွာရျခင္း) လယ္သမားအခ်ိဳ႕ (၂၀ ရာခိုင္နွဳန္း) ခန္႕မွာမူ ဌာနဆိုင္ရာျခံ၊ စိုက္ကြင္း၊ မ်ိဳးသန္႕ရြာ စသည္တို႕မွ ဝယ္ယူ စိုက္ပ်ိဳးေၾကာင္း ေဖၚျပထားသည္။

(ေထာက္ခံ မ်ိဳးသန္႕ ရရွိနိုင္သည့္ ေနရာမွန္) ေလ့လာ စစ္တမ္း၏ နိုင္ငံတစ္ဝွန္း ကိုယ္စားျပဳမွဳ မည္မ်ွရိွသည္ကို မခန္႕မွန္း နိဳင္ေသာ္လည္း မူလမ်ိဳး ပ်က္္သုန္း သြားျခင္း၊ မ်ိဳးကြဲ မ်ားျပားျခင္း၊ အနိမ့္အျမင့္ ပုံသ႑ာန္ မမွန္ေသာ အနွံမ်ား ထြက္ေပၚျခင္း၊ စိုက္ခင္းအတြင္း အပင္အရပ္အနွံ မညီမညာျဖစ္ျခင္း စသည္တို႕ေၾကာင့္ တစ္ဧက စပါး အထြက္ ေလ်ာ့နည္းမွဳ မရွိေစရန္၊ မ်ိဳးစစ္မ်ိဳးမွန္ကို ေနရာမွန္မွ ရယူစိုက္ပ်ိဳးနိဳင္ေရး လိုအပ္ခ်က္ မ်ားစြာ ရွိေနဆဲျဖစ္ပါသည္။

ရိုးရိုးေရျဖင့္ စပါးမ်ိဳးေစ့ ေရြးခ်ယ္ျခင္း

စပါး စုိက္ပ်ိဳးရာတြင္ ေအာင္ျမင္ ျပည့္ျဖိဳးသည့္ စပါးမ်ိဳးေစ့မ်ားကိုသာ ေရြးခ်ယ္စိုက္ပ်ိဳးရန္ လိုအပ္ပါသည္။ အပင္ေပါက္ ရာနွဳန္း ေကာင္းမြန္ျခင္း၊ ပ်ိဳးပင္ သန္စြမ္းျခင္းတို႕သည္ စပါးပင္ျဖစ္ထြန္းမွဳ ေကာင္းေစေရးနွင့္ အထြက္ ေကာင္းေစေရး အတြက္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ပါသည္။ ဆားရည္စိမ္ စပါးမ်ိဳးေစ့ေရြးခ်ယ္နည္း အပါ အဝင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဳး၏ စပါးအထြက္နုွဳန္း အေပၚ အက်ိဳးျပဳမွဳကို ၂၀၀၁ မွ ၂၀၀၃ ထိ စမ္းသပ္သည့္ သုေတသနရလဒ္မ်ား ရွိပါသည္။ စပါးစိုက္ပ်ိဳးရာတြင္ အဆင့္မီ မ်ိဳးသန္႕မ်ိဳးေစ့ကို ရရွိသုံးစြဲနိုင္ျခင္း မရွိပါက ရိုးရိုးေရတြင္ သုံးၾကိမ္ စိမ္၍ ေရေပၚတြင္ ေပၚေနေသာ အဖ်င္း၊ လုံးပိန္ လုံးညွပ္တို႕ကို ဖယ္ရွားျပီး ေရတြင္ ျမဳပ္ ေသာ ေအာင္ျမင္ျပည့္ျဖိဳးသည့္ စပါးမ်ိဳးေစ့ မ်ားကို ေရြးခ်ယ္ စိုက္ပ်ိဳးျခင္းျဖင့္ စပါးအထြက္ ေကာင္းေစပါသည္။ အေၾကာင္းရင္းမွာ ေရြးခ်ယ္ ရရွိေသာ ေအာင္ျမင္ ျပည့္ျဖိဳးသည့္ မ်ိဳးေစ့မ်ားတြင္ ေစ့တြင္းစာ ပိုမိုပါဝင္သျဖင့္ အပင္ေပါက္ ညီညာျခင္း၊ ေပါက္လာသည့္ ပ်ိဳးပင္ေကာင္းျခင္း၊ ပ်ိဳးပင္သန္မာ ထြားၾကိဳင္းျခင္း၊ အျမစ္မ်ားမ်ား ထြက္ျခင္း၊ ေျပာင္းေရွြ႕ ေကာက္စိုက္သည့္ အခါ အျမစ္စြဲလ်င္ျမန္ျခင္း တို႕ေၾကာင့္ ျဖစ္ပါသည္။

Credit>>SinThiHa

RICE & CEREAL CROPS